اگر بعد از آپدیت RouterOS ناگهان منوی WiFi/Wireless یا اینترفیس بی‌سیم MikroTik ناپدید شده، در بسیاری از دستگاه‌ها مشکل از خراب شدن رادیو نیست؛ از RouterOS 7.13 به بعد درایورهای بی‌سیم در بسته‌های جداگانه قرار گرفته‌اند و اگر هنگام آپدیت دستی بسته مناسب نصب نشده باشد، اینترفیس بی‌سیم اصلاً بالا نمی‌آید.
در این راهنما مرحله‌به‌مرحله مشخص می‌کنیم دستگاه شما به wireless، wifi-qcom یا در برخی مدل‌های 802.11ac به wifi-qcom-ac نیاز دارد، چطور نسخه و معماری را بررسی کنید، بسته درست را نصب کنید، نتیجه را Verify کنید و اگر تغییر ناموفق بود چطور Recovery انجام دهید.
خلاصه سریع علت مشکل
طبق مستند رسمی MikroTik، از RouterOS 7.13 ساختار بسته‌های WiFi تغییر کرده است. دستگاه‌های قدیمی‌تر معمولاً به بسته wireless نیاز دارند، دستگاه‌های 802.11ax به wifi-qcom و برخی دستگاه‌های 802.11ac مبتنی بر ARM می‌توانند بسته wifi-qcom-ac داشته باشند. اگر RouterOS را دستی ارتقا دهید اما بسته درایور متناظر را همراه آن نصب نکنید، WiFi/Wireless ممکن است از لیست Interfaceها ناپدید شود.
قبل از هر تغییر: Backup و Export بگیرید
اگر هنوز به WinBox، WebFig یا Terminal دسترسی دارید، قبل از نصب بسته یا Reboot یک Backup و Export بگیرید:
/system backup save name=before-wifi-repair
/export file=before-wifi-repairاگر بعداً مجبور شدید تنظیمات را بازیابی کنید، این دو فایل کمک می‌کنند تغییرات را کنترل‌شده برگردانید. برای روند کلی ارتقا نیز می‌توانید آموزش آپدیت MikroTik را هم ببینید.
مرحله 1: نسخه RouterOS و معماری دستگاه را پیدا کنید
ابتدا مشخص کنید دقیقاً چه RouterOS و چه Architecture روی دستگاه نصب است:
/system resource print
/system package printدر خروجی /system resource print به version و architecture-name دقت کنید. این دو مقدار برای دانلود بسته درست ضروری‌اند. بسته‌ای که برای معماری اشتباه دانلود شود نصب نمی‌شود.
مرحله 2: ببینید بسته WiFi واقعاً وجود دارد یا نه
در خروجی زیر دنبال یکی از بسته‌های wireless، wifi-qcom یا wifi-qcom-ac بگردید:
/system package printاگر هیچ بسته مرتبطی وجود ندارد و اینترفیس بی‌سیم هم ناپدید شده، احتمال Missing Package بسیار زیاد است. اگر بسته وجود دارد اما Disabled است، وضعیت آن را نیز بررسی کنید و بدون شناخت مدل دستگاه، بسته‌های مختلف را هم‌زمان فعال نکنید.
کدام بسته را باید نصب کنیم؟
- 802.11ax / WiFi 6: معمولاً
wifi-qcom. - نسل‌های قدیمی‌تر تا 802.11ac: معمولاً
wireless. - برخی دستگاه‌های 802.11ac مبتنی بر ARM: بسته
wifi-qcom-acبرای درایور جدیدتر قابل استفاده است.
انتخاب بسته را فقط براساس نام بازاری دستگاه حدس نزنید. مستند بسته‌های MikroTik و صفحه Support همان مدل را بررسی کنید. همچنین طبق مستند رسمی، wireless با wifi-qcom و wifi-qcom-ac تداخل دارد و نباید به‌صورت کورکورانه هم‌زمان فعال شوند.
مرحله 3: بسته دقیقاً هم‌نسخه RouterOS را دانلود کنید
این یکی از مهم‌ترین نکات عیب‌یابی است: نسخه بسته WiFi باید دقیقاً با نسخه RouterOS نصب‌شده یکی باشد. مثلاً اگر RouterOS شما 7.x.y است، فایل NPK نیز باید از همان 7.x.y باشد؛ نصب بسته یک نسخه دیگر ممکن نیست.
- به صفحه Software رسمی MikroTik بروید.
- همان RouterOS Version نصب‌شده را انتخاب کنید.
- Architecture دستگاه را مطابق
/system resource printانتخاب کنید. - فایل Extra packages را دانلود کنید.
- داخل ZIP، بسته مناسب
wirelessیاwifi-qcom/wifi-qcom-acرا پیدا کنید.
مرحله 4: فایل NPK را Upload و Router را Reboot کنید
در WinBox وارد Files شوید و فقط فایل NPK موردنیاز را روی دستگاه Upload کنید. سپس Reboot انجام دهید:
/system rebootبعد از بالا آمدن روتر دوباره وضعیت بسته‌ها را بررسی کنید:
/system package printمرحله 5: برگشتن Interface را Verify کنید
بسته به Driver انتخاب‌شده، اینترفیس‌ها در یکی از منوهای جدید یا Legacy دیده می‌شوند. این دستورات را بررسی کنید:
/interface print
/interface wifi print
/interface wireless printاگر دستور یکی از منوها روی دستگاه شما وجود ندارد، لزوماً خطا نیست؛ نام منو به Driver و نسل بسته بستگی دارد. مهم این است که Interface رادیویی دوباره در /interface print و منوی متناظر دیده شود.
اگر بسته نصب است ولی WiFi هنوز ناپدید است
در این حالت چند مورد را جداگانه بررسی کنید:
1) نسخه بسته و RouterOS یکی نیست
/system package print detail
/system resource printاگر فایل اشتباه Upload شده باشد، بسته نصب فعال نمی‌شود. بسته دقیقاً هم‌نسخه و هم‌معماری را جایگزین کنید.
2) Driver اشتباه برای سخت‌افزار انتخاب شده
برای بعضی مدل‌های 802.11ac، انتخاب بین Legacy wireless و Driver جدید wifi-qcom-ac روی قابلیت‌هایی مثل WPA3، Fast Roaming، Nstreme/Nv2 و نوع CAPsMAN اثر دارد. قبل از مهاجرت Driver بررسی کنید Config فعلی با Driver جدید سازگار است یا نه.
3) پکیج لازم در آپدیت دستی جا افتاده
خود MikroTik اشاره می‌کند که در آپدیت دستی باید بسته Wireless متناظر را هم Upload کنید. همچنین قابلیت ignore-missing می‌تواند باعث شود RouterOS اصلی ارتقا پیدا کند در حالی‌که بعضی بسته‌های اضافی همراه آن نصب نشده‌اند.
4) Config بعد از تغییر Driver نیاز به بازبینی دارد
اگر از Legacy Wireless به WiFi جدید مهاجرت کرده‌اید، صرف برگشتن Interface کافی نیست. SSID، Security Profile، CAPsMAN و تنظیمات Channel را نیز Verify کنید. برای عیب‌یابی شبکه پس از برگشت Interface، مقاله عیب‌یابی FastTrack و Simple Queue در MikroTik نمونه خوبی از روش بررسی Counter و رفتار واقعی RouterOS است.
تست نهایی بعد از تعمیر WiFi
بعد از اینکه Interface برگشت، فقط به ظاهر شدن آن در WinBox اکتفا نکنید:
/interface print
/interface wifi print detail
/interface wireless print detail
/log print where message~"wifi|wireless"- Interface باید Running/Enabled باشد.
- SSID و Security مورد انتظار باید پابرجا باشد.
- Client باید بتواند Association انجام دهد.
- DHCP/DNS و دسترسی شبکه را با یک Client واقعی تست کنید.
- Log نباید خطای تکرارشونده Driver یا Package نشان دهد.
اگر RouterOS را برای رفع مشکل امنیتی ارتقا داده‌اید، بعد از تعمیر WiFi بهتر است راهنمای هشدار امنیتی RouterOS و مراحل بررسی پس از آپدیت را هم مرور کنید.
Rollback و Recovery اگر بعد از نصب بسته مشکل بیشتر شد
اگر Driver اشتباه نصب کرده‌اید یا بعد از مهاجرت WiFi Config شما ناسازگار شده، اولین کار اضافه‌کردن بسته‌های تصادفی نیست. نسخه RouterOS، Architecture و مدل دستگاه را دوباره با مستند رسمی تطبیق دهید. اگر هنوز دسترسی مدیریتی دارید، Export اولیه را مقایسه کنید و فقط تغییر مربوط به Driver/Package را برگردانید.
در سناریوهای حساس، بهتر است قبل از Downgrade یا تغییر بزرگ Driver، از Console/دسترسی فیزیکی یا مسیر Recovery مطمئن باشید تا با قطع WiFi دسترسی مدیریتی را از دست ندهید.
اگر برای مانیتورینگ، مدیریت از راه دور یا اجرای سرویس‌های جانبی شبکه به یک محیط همیشه‌آنلاین نیاز دارید، می‌توانید از سرور مجازی وان‌سرور استفاده کنید. این سرویس جایگزین WiFi خود روتر نیست و برای ابزارهای مدیریتی و سرویس‌های کمکی شبکه کاربرد دارد.
خطاهای رایج
- نصب NPK از نسخه متفاوت: RouterOS و بسته Wireless باید هم‌نسخه باشند.
- دانلود معماری اشتباه: Architecture را از
/system resource printبخوانید. - نصب هم‌زمان Driverهای ناسازگار:
wirelessبا بسته‌های QCOM تداخل دارد. - Reboot نکردن بعد از Upload: بسته بعد از Reboot اعمال می‌شود.
- فرض خرابی سخت‌افزار از همان ابتدا: بعد از آپدیت دستی، Missing Package یکی از اولین مواردی است که باید بررسی شود.
- تست نکردن Client واقعی: ظاهر شدن Interface به‌تنهایی تضمین نمی‌کند DHCP، Security و ترافیک شبکه درست است.
جمع‌بندی
وقتی بعد از آپدیت MikroTik، WiFi یا Wireless ناپدید می‌شود، مسیر عیب‌یابی باید از Packageها شروع شود: نسخه و Architecture را مشخص کنید، ببینید بسته Driver مناسب وجود دارد یا نه، بسته دقیقاً هم‌نسخه را از Extra packages رسمی بگیرید، Upload و Reboot کنید و سپس Interface و اتصال Client را Verify کنید. از RouterOS 7.13 به بعد این موضوع اهمیت بیشتری دارد چون Driverهای بی‌سیم دیگر برای همه دستگاه‌ها بخشی از Bundle اصلی نیستند.